Đau gối: đừng vội đổ hết tội cho tuổi tác!

20/10/2026 · 4 phút đọc · Trần Song Vĩnh Thụy

“Sau 40 rồi, đau gối chắc tại thoái hóa thôi!”

Khoan nha…

Đầu gối đau có rất nhiều nguyên nhân, và đôi khi thủ phạm chẳng nằm ở tuổi tác.

1. sụn khớp thay đổi

Thoái hóa khớp gối có thể gây đau, cứng khớp, hạn chế vận động và đôi khi sưng.

Tuổi càng cao nguy cơ càng tăng, nhưng tuổi tác không phải nguyên nhân duy nhất.

2. tập quá nhiều – quá nhanh – quá đột ngột

Đang ít vận động mà bỗng:

chạy thật nhiều

squat thật nhiều

leo cầu thang liên tục

tăng cường độ tập quá nhanh

…các mô quanh gối có thể chưa kịp thích nghi với lượng tải mới.

3. gân quanh gối bị quá tải

Gân bánh chè hoặc các gân quanh gối cũng có thể bị kích thích khi phải chịu tải lặp đi lặp lại.

Đau gối lúc này không nhất thiết có nghĩa là “xương đang hỏng”.

4. sụn chêm và dây chằng

Một cú xoay gối đột ngột, đổi hướng, té ngã hoặc chấn thương thể thao có thể ảnh hưởng đến:

sụn chêm

dây chằng chéo

dây chằng bên

Đặc biệt nếu gối có cảm giác kẹt, mất vững hoặc khuỵu xuống, chúng ta càng không nên bỏ qua.

5. cơ mông yếu – đầu gối có thể phải “gánh” thêm

Đầu gối không tự điều khiển được toàn bộ hướng chuyển động của chân.

Phía trên nó còn có khớp hông và hệ cơ mông.

Khi cơ mông chưa đủ sức mạnh hoặc khả năng kiểm soát chưa tốt, xương đùi có thể khó được kiểm soát tối ưu trong những động tác như:

đứng lên – ngồi xuống

squat

bước cầu thang

chạy và tiếp đất

Ở một số người, điều này có thể làm thay đổi tải lên vùng gối và góp phần vào đau gối.

Vì vậy đau gối đôi khi không chỉ cần hỏi:

“Gối có vấn đề gì?”

Mà còn phải quay lên hỏi anh hàng xóm:

“Mông hôm nay làm việc ổn không?”

6. khớp hông cứng – gối có thể phải thay đổi cách vận động

Khớp hông vốn được thiết kế để:

gập – duỗi

dạng – khép

xoay trong – xoay ngoài.

Nếu khả năng vận động của hông bị hạn chế, cơ thể vẫn phải hoàn thành động tác.

Và khi một mắt xích không cung cấp đủ chuyển động, các mắt xích khác có thể phải thay đổi cách vận động để thích nghi.

Đầu gối nằm ngay bên dưới hông nên cũng nằm trong chuỗi này.

Đó là lý do khi một người đau gối, ngoài kiểm tra chính chiếc gối, người làm chuyên môn thường còn quan sát:

sức mạnh và kiểm soát của cơ mông

khả năng vận động của khớp hông

cách xương đùi và gối di chuyển

khả năng vận động của cổ chân

cách bàn chân tiếp đất.

Cơ thể không hoạt động theo từng mảnh riêng lẻ.

Hông – gối – cổ chân – bàn chân là những mắt xích của cùng một chuỗi vận động.

Đôi khi nơi KÊU ĐAU chưa chắc là nơi duy nhất chúng ta cần quan tâm.

7. chân chữ x hoặc chân vòng kiềng là nguyên nhân gây đau gối hàng đầu.

Chân chữ X gây thoái hoá mặt ngoài gối, chân vòng kiềng gây thoái hoá mặt trong gối.

8. viêm và một số bệnh lý khớp

Viêm bao hoạt dịch, gout, viêm khớp dạng thấp và một số bệnh lý khác cũng có thể gây đau, sưng hoặc nóng khớp.

Vì thế một chiếc gối đột ngột sưng – nóng – đỏ – đau nhiều không phải trường hợp để chúng ta tự đoán rồi cố tập tiếp.

Và còn một điều rất quan trọng…

Đau không phải lúc nào cũng tỷ lệ 1:1 với mức độ “hư hỏng” của khớp.

Giấc ngủ, stress, mức vận động, chấn thương cũ và nhiều yếu tố khác cũng có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm đau.

Vì vậy, thay vì hỏi:

“Đầu gối tôi hỏng chỗ nào?”

Có lẽ nên hỏi thêm:

Gần đây mình có tăng lượng vận động quá nhanh không?

Cơ chân của mình đủ khỏe chưa?

Háng và cổ chân có vận động tốt không?

Đầu gối có đang sưng, kẹt hay mất vững không?

Đầu gối nằm giữa bàn chân và khớp háng. Vì vậy muốn chăm một chiếc gối khỏe, đôi khi chúng ta phải nhìn cả… đôi chân.

Thế nên khi cô/chú/anh/chị/em nhắn tin hỏi "tôi đau gối, có bài gì để tập không cô giáo?", thật sự đây là 1 câu hỏi rất rộng. Phải biết được nguyên nhân đau gối từ đâu thì mới có bài tập phù hợp được ạ.

Lưu ý: nội dung mang tính chia sẻ kinh nghiệm, không thay thế tư vấn của chuyên gia y tế.

← Xem thêm kiến thức bổ ích khác